Gübre fiyatında sert düşüş: İran üresi 770 dolardan 355 dolara indi

  1. Anasayfa
  2. Tarım
Gübre fiyatında sert düşüş: İran üresi 770 dolardan 355 dolara indi

Gübre fiyatında sert düşüş: İran üresi 770 dolardan 355 dolara indi

05 10 2026, Pazartesi
6
0

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, 2026 yılının ilk aylarında savaş ve Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişeleri nedeniyle sert yükselen üre fiyatlarında yaşanan geri çekilmeye dikkat çekti.
 
Kahveci’nin paylaştığı verilere göre İranlı üreticilerin granüler üre baz teklifi, Nisan ayında 770 dolar/tona kadar yükselirken, Ekim başında 355 dolar/ton FOB seviyesine kadar geriledi. Böylece savaş döneminde üre fiyatlarına yansıyan yüksek risk priminin önemli bölümü birkaç ay içerisinde geri verilmiş oldu.
 
NİSANDA 770 DOLARA KADAR YÜKSELDİ
 
Kahveci’nin aktardığı Armaiti Mercantile Exchange (ArmaitiMex) verileri, İranlı üreticilerin üre baz tekliflerinin Nisan ayında hızlı bir yükseliş gösterdiğini ortaya koydu.
 
6 Nisan’da 700 dolar/ton olan fiyat, 11 Nisan’da 750 dolar/tona çıktı. 18 ve 25 Nisan tarihlerinde ise 770 dolar/ton seviyesine ulaştı.
 
İranlı üreticilerin 770 dolar/tonluk baz fiyatı uluslararası piyasa kaynaklarına da yansırken, söz konusu seviyenin önceki haftaya göre 20 dolarlık artış anlamına geldiği bildirildi.
 
Aynı dönemde üre piyasasındaki yükseliş yalnızca İran ile sınırlı kalmadı. Kahveci’nin değerlendirmesine göre Mısır’da NCIC’in 10 bin tonluk granüler üre satışı 852 dolar/ton FOB seviyesinde gerçekleşti.
 
HÜRMÜZ’DEKİ KRİZ FİYATLARI YUKARI TAŞIDI
 
Üre fiyatlarındaki hızlı yükselişte 2026’nın ilk aylarında ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sevkiyat kesintileri etkili oldu.
 
Orta Doğu kaynaklı gübre arzının önemli bir bölümünün piyasadan çekilmesi ve alıcıların alternatif kaynaklara yönelmesi, küresel üre fiyatlarında sert yükselişe neden oldu.
 
Dünya Ticaret Örgütü’nün (WTO) değerlendirmesinde de Hürmüz’deki çatışmanın ardından gübre sevkiyatlarının durma noktasına geldiği, üre fiyatlarının ise nisan ayında yaklaşık 400 dolar/ton seviyesinden 850 dolar/tonun üzerine çıktığı belirtildi.
 
Haziran ayında ise fiyatların yeniden yaklaşık 453 dolar/ton seviyesine gerilediği kaydedildi.
 
MAYISTA DÜŞÜŞ BAŞLADI
 
Kahveci’nin aktardığı verilere göre İran üresinde Nisan ayındaki zirvenin ardından Mayıs ayında düşüş başladı.
 
İranlı üreticilerin baz fiyatı 16 Mayıs’ta 610 dolar/tona geriledi. Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların kısmen normalleşmesi, Çin’in yeniden ihracata yönelmesi ve nihai talebin zayıflamasıyla savaş döneminde fiyatlara eklenen risk priminin önemli bir bölümü ortadan kalkmaya başladı.
 
770 DOLARDAN 355 DOLARA GERİLEDİ
 
Ekim ayının başında İranlı üreticilerin resmi dökme granüler üre teklifinin haftalık 5 dolarlık düşüşle 355 dolar/ton FOB seviyesine gerilediğini belirten Kahveci, fiyatların savaş öncesi seviyelere yaklaştığını ifade etti.
 
Nisan ayında görülen 770 dolarlık zirve ile son teklif olan 355 dolar karşılaştırıldığında, üre fiyatındaki düşüş 415 dolar/tona ulaştı. Bu gerileme yaklaşık yüzde 54’e karşılık geldi.
 
Uluslararası piyasa göstergeleri de İran üresindeki düşüşü destekledi. Ekim ayının ilk günlerinde İran granüler üresi için yapılan başka bir piyasa değerlendirmesinde fiyat yaklaşık 342,5 dolar/ton FOB seviyesinde yer aldı.
 
İRAN ÜRESİ DİĞER ORTA DOĞU FİYATLARININ ALTINDA
 
Son fiyatlar, İran üresinin yalnızca Nisan ayındaki zirvesine göre değil, diğer Orta Doğu kaynaklarına göre de daha düşük seviyede olduğunu gösterdi.
 
2 Ekim itibarıyla piyasa göstergelerinde İran granüler üresi yaklaşık 342,5 dolar/ton FOB seviyesinde değerlendirilirken, İran dışındaki Orta Doğu granüler üresi yaklaşık 450 dolar/ton seviyesinde bulundu.
 
Bununla birlikte İran’a uygulanan yaptırımlar, ödeme mekanizmaları, lojistik koşullar ve sevkiyat riskleri nedeniyle farklı menşelere ait FOB fiyatların doğrudan aynı ticari koşulları ifade etmediği de göz önünde bulunduruluyor.
 
HÜRMÜZ BOĞAZI RİSK OLMAYA DEVAM EDİYOR
 
Kahveci, üre fiyatlarındaki sert düşüşe rağmen Hürmüz Boğazı ve bölgedeki jeopolitik gelişmelerin gübre piyasası açısından önemini koruduğuna dikkat çekti.
 
İran küresel üre ticaretinin önemli tedarikçileri arasında yer alırken, Körfez ülkelerinin ihracatında Hürmüz Boğazı kritik bir geçiş noktası konumunda bulunuyor.
 
Nisan ayında fiyatları yukarı taşıyan savaş priminin büyük bölümü ortadan kalkmış görünse de bölgedeki gerilim ve sevkiyat koşullarındaki değişiklikler, üre fiyatlarında yeniden kısa vadeli oynaklığa neden olabilecek başlıklar arasında yer alıyor.

Yorum Yap