Boş ahırlar yerli hayvanla nasıl doldurulacak?

Boş ahırlar yerli hayvanla nasıl doldurulacak?

Türkiye’de kırmızı et üretiminde ithalat bağımlılığını azaltmaya yönelik etçi damızlık ithalatı ve sütçü sürülerden etçi melez buzağı üretimine yönelik destekler sürüyor. HAYGEM Eski Daire Başkanı Dr. Ender Burçak ise bu uygulamaların kalıcı sonuç vermesi için doğan buzağıların besicilere düzenli şekilde ulaşmasını sağlayacak bir üretim modeline ihtiyaç olduğunu vurguladı.

ABD’deki sütçü sürülerde etçi melezleme uygulamasını Türkiye’deki desteklerle karşılaştıran Burçak, etçi sperma kullanımının besilik üretimini artırabileceğini ancak sütçü damızlık kaynağının da korunması gerektiğini ifade etti. Burçak, üreticilerin damızlıkta tutacağı dişilerin gelecekteki gelirini de gözeten bir sistem kurulmasının önemine dikkat çekti.

Damızlık üretimi ve besilik arzı birlikte planlanmalı

Burçak, ABD Ulusal Hayvan Yetiştiricileri Birliğinin 2024 verilerine göre ülkede satılan 9,7 milyon doz etçi spermanın 7,9 milyonunun sütçü sürüler için kullanıldığını aktardı. Süt işletmelerinin besi sektörünün talebine uygun melez buzağı üretmesinin, yetiştirici ile besici arasındaki ekonomik ilişkiyi güçlendirebileceğini belirtti.

Türkiye’de 2025-2028 dönemini kapsayan Güçlü Besi Güçlü Üretim Projesi kapsamında yaklaşık bir milyon baş sütçü dişi sığırın etçi melezlemede değerlendirilmesinin öngörüldüğünü hatırlatan Burçak, desteklerin yalnızca buzağının doğumuyla sınırlı kalmaması gerektiğini kaydetti. Üretimin büyütme ve pazarlama aşamalarının da desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Besici ile yetiştirici arasında sözleşmeli model önerisi

Boş besi kapasitesinin yeni yatırımlardan önce yerli hayvanlarla değerlendirilmesi gerektiğini savunan Burçak, yetiştirici ve besici arasında alım, fiyat ve teslim koşullarının önceden belirlendiği modeller geliştirilmesini önerdi. Hayvanların yaşı, ağırlığı, kayıtlı kökeni ve sağlık durumunun alım şartlarında tanımlanmasının üretim planlamasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Burçak’a göre etçi damızlık ithalatının kalıcı fayda sağlaması için ülkede yetiştirilen dişilerin damızlıkta tutulması ve sürülerin kendi içinden yenilenmesi de önem taşıyor. Yerli besilik üretimi, damızlık devamlılığı ve sözleşmeli alım süreçlerinin birlikte yürütülmesiyle Türkiye’nin dışarıdan hayvan teminine duyduğu ihtiyacın azaltılması hedefleniyor.